Çinçilla kürk hayvanı yün tavşanı ailesine mensup küçük ve çok sevimli bir hayvandır. Ayrıca dünyadaki diğer kürk hayvanlarına göre üretimi en kolay ve ucuz olanıdır. Görünüş olarak sincaba benzemekle birlikte, vücudu daha yuvarlak, kuyruğu daha kısa ve az tüylüdür. Yetişkin bir Çinçillanın ağırlığı 400-600 gr. Civarındadır. Yapı itibariyle gece hareketli olan bu hayvanlar gündüzleri genellikle uyurlar. Ön bacakları beş parmaklı ve çok kısa, arka bacakları uzun ve kuvvetlidir. Çinçilla bir fırçaya benzeyen kuyruğunu dengede kalmak için kullanır.Güney Amerika'daki And Dağları Çinçilyanın anavatanıdır. Doğal ortamında ağaç kovukları ve mağaralarda yaşayan bu hayvanların temel besin kaynağı da yabani bitki tohumları ve ağaç kabuklarıdır. Çinçilla üretimine ilk önceleri yeraltına yapılan düzeneklerde başlanmıştır. Daha sonraları kafes sistemi geliştirilerek, 1960'lı yıllara kadar bir erkeğe iki dişi olarak üretim devam etmiştir. Bir erkeğe iki dişi uygulamasının ekonomik olmadığı kanısı yaygınlaşınca, bir erkeğe dört dişi verilerek aile sistemi geliştirilmiştir. Bugün modern üretim çiftliklerindeki uygulamalar dört dişi ve bir erkek olmak üzere poligami bir şekildedir. İdeal kafes sistemine göre bir erkek hayvana dört dişi hayvan verilir ve erkek bir geçit aracılığıyla dişi hayvanlara ulaşır. Dişi hayvanların kendi bölmesinden ayrılıp başka bölmeye geçmesini boyunlarına takılan plastik bir halka engeller. Erkek hayvanın boynunda plastik halka olmadığı için istediği dişinin yanına girip çıkabilir. Erkek ve dişi yavrular en erken 5 aylık olunca çiftleştirilebilir. Fakat 8 aylık olmadan önce çiftleştirilmesi tavsiye edilmez. Ayrıca kardeş olan hayvanların birbirileriyle çiftleştirilmesi de sakıncalıdır. Aynı aileyi oluşturan dört dişi hayvan kardeş olsa bile, erkek hayvan başka bir aileden seçilmelidir. Bunun için üretici isterse en yakınındaki üreticiyle veya firmayla erkek hayvan değişimini yapabilir. Eğer elinde en az beş aile hayvanı varsa, zaten kan bağı problemi de olmayacaktır. Çinçillalar yılda üç defa yavrulama özelliğine sahiptirler. Ancak bu özelliği taşımaları mutlaka yılda üç doğum yapacakları anlamına gelmez. Düzenli bakımda bir yılda iki defa doğum üretici açısından başarı sayılmalıdır. Çünkü doğal süreçte yılın bir bölümü hayvanın dinlenmesi ve tekrar hamile kalması için gereken dönemdir. Her doğumun aynı zamanda anaç için yıpranma anlamına geldiği unutulmamalıdır. Diğer memeli hayvanlarda olduğu gibi, sonbahar ve kış ayları çiftleşme ve gebelik dönemidir. Doğum mevsimi ilkbahar ve yaz aylarıdır. Yılın her döneminde yavru alınabilir ancak yoğunluk ilkbahar ve yaz aylarında olmaktadır. Çinçillanın hamilelik dönemi 112 gündür (16 hafta) ve her doğumda 1-4 arasında yavru verirler. En sık görülen doğum başına 2-3 yavrudur. Bu hayvanların 5-6 yavru vermesi nadir görülür ve doğan yavruların yaşama şansı çok düşüktür. Çok oldukları için anne karnında yeterince gelişemeyen yavrular cılız olarak doğar ve yaşama dirençleri zayıf olduğu için de hepsinin ölme ihtimali yüksek olasılıktır. Dört dişi ve bir erkekten oluşan bir aileden yıl içerisinde alınacak yavru sayısı 15-25 arasında değişir. Eğer muntazam bakım uygulanmaz veya elde olmayan sebeplerden dolayı anaçlarda ölüm meydana gelirse bu sayılara ulaşmak mümkün olmaz. Çinçilla üretiminde 16 hafta olan gebelik dönemi uzun sayılabilir. Buna rağmen doğum yaptıkları gün tekrar hamile kalma özelliğine sahip olmaları bu dezavantajı bir ölçüde telafi etmektedir. Hem yeni doğan yavruları, hem de karnındaki yavruları aynı anda besleyebilen bir bünyeleri vardır. Aslında bu özellik bütün tavşan türleri için geçerlidir. Çinçilla yavruları gözleri açık, tüylü olarak doğar ve hemen hareketlenirler. Yavru hayvanlar 6-8 hafta annesinin yanında kaldıktan sonra ayrı kafeslere alınırlar ve bakımları bağımsız olarak sürer. Kürkün olgunlaşması için 8-10 aylık olmaları gerekir. Bu hayvanların ömrü 15-18 yıl kadardır ve üretkenlikleri ömür boyu devam eder.
|